బుర్రి వెంకట్ యువ గళం న్యూస్ ఎడిటర్ : ప్రపంచ వ్యాప్తంగా మానవ హక్కులు, సమానత్వం, శాంతి, సామాజిక న్యాయం వంటి విలువలకు ప్రతీకగా నిలిచిన నెల్సన్ మండేలా జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం జూలై 18న నెల్సన్ మండేలా అంతర్జాతీయ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. ప్రపంచ చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావశీల నాయకులలో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందిన మండేలా, తన జీవితమంతా ప్రజల కోసం అంకితం చేశారు. అధికారాన్ని సంపాదించడమే లక్ష్యంగా కాకుండా ప్రతి మనిషికి సమాన గౌరవం, సమాన అవకాశాలు దక్కేలా సమాజాన్ని మార్చాలనే సంకల్పంతో ఆయన సాగించిన పోరాటం నేటికీ ప్రపంచ దేశాలకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోంది. అందుకే ఈ దినోత్సవాన్ని కేవలం జయంతిగా కాకుండా సేవా దినంగా కూడా గుర్తిస్తారు. 1918 జూలై 18న దక్షిణాఫ్రికాలోని మ్వెజో గ్రామంలో జన్మించిన నెల్సన్ మండేలా చిన్ననాటి నుంచే అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించే స్వభావాన్ని అలవర్చుకున్నారు. న్యాయశాస్త్రంలో విద్యను అభ్యసించిన ఆయన సమాజంలో నెలకొన్న అసమానతలను దగ్గరగా గమనించారు. ముఖ్యంగా నల్లజాతీయులపై అమలవుతున్న వర్ణవివక్ష చట్టాలు ప్రజల జీవితాలను ఎంతగా దెబ్బతీస్తున్నాయో చూసి తీవ్రంగా కలత చెందారు. అదే ఆయనను ప్రజా ఉద్యమాల వైపు నడిపించింది. విద్యార్థి దశ నుంచే సామాజిక చైతన్య కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటూ ప్రజల హక్కుల కోసం స్వరం వినిపించడం ప్రారంభించారు.
దక్షిణాఫ్రికాలో ఎన్నో దశాబ్దాల పాటు అమలైన వర్ణవివక్ష విధానం నల్లజాతీయులను రెండో తరగతి పౌరులుగా మార్చింది. ఉద్యోగాలు, విద్య, భూములు, నివాసాలు, వైద్య సేవలు, ప్రజా రవాణా వంటి ప్రతి రంగంలోనూ తీవ్ర వివక్ష ఉండేది. తెల్లజాతీయులకు ప్రత్యేక హక్కులు ఉండగా నల్లజాతీయులు అనేక పరిమితులు ఎదుర్కొనేవారు. ఈ అన్యాయాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు మండేలా ప్రజలను సంఘటితం చేశారు. శాంతియుత నిరసనలు, ఉద్యమాలు నిర్వహిస్తూ సమాన హక్కుల కోసం నిరంతరం పోరాటం సాగించారు. ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు నడిపినందుకు మండేలాను అరెస్టు చేసి జీవితఖైదు విధించారు. ఆయన దాదాపు 27 సంవత్సరాల పాటు జైలులో గడిపారు. ప్రపంచంలోనే అత్యంత కఠినమైన కారాగారాలలో ఒకటైన రాబెన్ దీవి జైలులో ఆయన అనేక కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు. కుటుంబానికి దూరంగా ఉండాల్సి వచ్చింది. ఆరోగ్య సమస్యలు, శారీరక శ్రమ, కఠినమైన నియమాలు ఆయన జీవితాన్ని పరీక్షించినా తన ఆశయాలను మాత్రం ఎప్పుడూ వదులుకోలేదు. జైలు గోడల మధ్య ఉన్నప్పటికీ ఆయన పేరు ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్వేచ్ఛకు ప్రతీకగా మారింది.
ప్రపంచ దేశాలు, మానవ హక్కుల సంస్థలు, ప్రజాస్వామ్యవాదులు మండేలా విడుదల కోసం నిరంతరం ఉద్యమాలు చేపట్టాయి. చివరకు 1990లో ఆయన జైలు నుంచి విడుదలయ్యారు. బయటకు వచ్చిన తరువాత ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని కాకుండా శాంతి, సామరస్యం, పరస్పర గౌరవం ద్వారానే దేశం అభివృద్ధి చెందుతుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ వైఖరి ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యానికి గురి చేసింది. శత్రువులను కూడా క్షమించి దేశ ఐక్యత కోసం పని చేసిన నాయకుడిగా ఆయన అరుదైన గుర్తింపు పొందారు. 1994లో దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన తొలి ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికల్లో విజయం సాధించి దేశపు తొలి నల్లజాతి అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. తన పాలనలో అన్ని వర్గాల ప్రజలకు సమాన అవకాశాలు కల్పించే విధానాలను అమలు చేశారు. వర్ణవివక్షకు చట్టపరంగా ముగింపు పలికారు. విద్య, ఆరోగ్యం, పేదరిక నిర్మూలన, సామాజిక సంక్షేమం వంటి రంగాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు. దేశాన్ని ప్రతీకార రాజకీయాల వైపు కాకుండా ఐక్యత, అభివృద్ధి దిశగా తీసుకెళ్లడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
మండేలా చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా 1993లో ఆయనకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు అత్యున్నత పురస్కారాలతో ఆయనను సత్కరించాయి. ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కులు, సమానత్వం కోసం చేసిన ఆయన కృషి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రశంసలు అందుకుంది. ఆయన ప్రసంగాలు, రచనలు, జీవన విధానం నేటికీ నాయకత్వానికి ఆదర్శంగా భావిస్తారు. క్షమాగుణం, వినయం, సేవాభావం కలిసిన వ్యక్తిత్వానికి మండేలా ప్రతీకగా నిలిచారు. 2009లో ఐక్యరాజ్యసమితి జూలై 18ను నెల్సన్ మండేలా అంతర్జాతీయ దినోత్సవంగా ప్రకటించింది. ఈ దినోత్సవం ప్రధాన సందేశం సమాజం కోసం ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు బాధ్యతను నిర్వర్తించాలనేదే. మండేలా ప్రజాసేవకు అంకితం చేసిన 67 సంవత్సరాలకు గుర్తుగా ప్రతి వ్యక్తి కనీసం 67 నిమిషాల పాటు సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనాలని ప్రపంచవ్యాప్తంగా పిలుపునిస్తున్నారు. పేదలకు ఆహారం అందించడం, మొక్కలు నాటడం, రక్తదానం, విద్యార్థులకు పుస్తకాలు పంపిణీ చేయడం, ఆసుపత్రుల్లో సేవలు అందించడం వంటి కార్యక్రమాలు ఈ రోజున విస్తృతంగా నిర్వహిస్తారు.
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా యుద్ధాలు, జాతి వివక్ష, మత విద్వేషాలు, సామాజిక అసమానతలు, పేదరికం, శరణార్థుల సమస్యలు వంటి ఎన్నో సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో మండేలా బోధించిన మానవత్వం, సహనం, పరస్పర గౌరవం, శాంతియుత సహజీవనం వంటి విలువలు మరింత అవసరంగా మారాయి. విభేదాలను హింసతో కాకుండా సంభాషణల ద్వారా పరిష్కరించాలనే ఆయన ఆలోచన నేటి ప్రపంచానికి అత్యంత విలువైన సందేశంగా నిలుస్తోంది. ఒక వ్యక్తి సంకల్పం దేశాన్నే కాదు ప్రపంచాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయగలదని మండేలా జీవితం నిరూపించింది. నెల్సన్ మండేలా అంతర్జాతీయ దినోత్సవం ఒక మహానేతను స్మరించుకునే రోజు మాత్రమే కాదు, ప్రతి మనిషి తన జీవితాన్ని సమాజానికి ఎలా ఉపయోగపడేలా మలచుకోవాలనే విషయాన్ని గుర్తు చేసే సందర్భం కూడా. మన చుట్టూ ఉన్న అవసరమైన వారికి చేయూతనివ్వడం, వివక్షను వ్యతిరేకించడం, మానవ హక్కులను గౌరవించడం, శాంతిని ప్రోత్సహించడం, సమాన అవకాశాల కోసం కృషి చేయడం వంటి విలువలను ఆచరణలో పెట్టినప్పుడే మండేలా ఆశయాలకు నిజమైన నివాళి అర్పించినవారమవుతాం. ఆయన చూపిన మార్గం తరాలు మారినా వెలుగునిచ్చే దీపస్తంభంలా ప్రపంచానికి శాశ్వత స్ఫూర్తిగా నిలిచిపోతుంది.